Nuri Bilge Ceylan
1959’da İstanbul’da doğdu. Boğaziçi Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünü bitirdikten sonra Mimar Sinan Üniversitesi’ne girdi ve iki yıl süreyle sinema eğitimi aldı.

Meslek hayatının ilk yıllarında iddialı yapıtlara imza atmaya başladı. Yönettiği filmlerde senarist ve yapımcılığı da üslenen Nuri Bilge Ceylan, ilk olarak 1995 yılında “Koza” adlı bir kısa film yaptı. 20 dakikalık siyah beyaz filmde Emin Ceylan, Fatma Ceylan ve Turgut Toprak rol aldı. Az sözle çok şey anlatmayı seven Ceylan, bu filmde durağan görüntüler eşliğinde diyalogsuz gelişen sahneleri tercih etti. Psikolojik yapıt; iki insanın evlilik ve ayrılık sonrası gelişen yaşamlarını irdeledi. Sanatçı Ceylan bu ilk filminde Cannes Film Festivali Kısa Film Bölümü’ne katılma başarısı gösterdi.

Ceylan, 1997’de 82 dakikalık üç bölümlü otobiyografik filmi “Kasaba”yı çekti. 1970’lerin bir Anadolu kasabasında geçen film, üç kuşağı bünyesinde barındıran bir ailenin yaşamını doğal güzelliklerle birlikte sunuyor. Birinci bölüm çocukların ilkokul günlerini, ikinci bölüm okulu bitiren kardeşlerin kasabanın dışındaki mısır tarlasına yolculuklarını, üçüncü bölüm ise büyüklerin dünyasındaki karanlık ve karmaşayı anlatıyor. Mehmet Emin Toprak, Mehmet Emin Ceylan, Fatma Ceylan, Cihat Bütün, Havva Sağlam, Sercihan Alevoğlu, Sema Yılmaz, Muzaffer Özdemir v Latif Altıntaş’ın rol aldığı film, başta Berlin Film Festivali olmak üzere birçok dünya festivalinde gösterilme başarısını yaşattı.

Nuri Bilge Ceylan’ın 1999’da sunduğu “Mayıs Sıkıntısı” büyük ses getirdi. Film Çanakkale’nin Yenice kasabasında geçer. Muzaffer, çocukluğunu geçirdiği Yenice kasabasına geri dönünce sakin ve huzurlu kasabada sıkıntı ve huzursuzluk başlar. Muzaffer’in elindeki küçük video kamerasıyla yaptığı çalışmalar köylüler arasında kargaşaya yolaçar. Komşu ile yaşanan bahçe duvarı sorunları olaylara tuz biber eker. Mehmet Emin Toprak, Mehmet Emin Ceylan, Fatma Ceylan , Muzaffer Özdemir, Muhammed Zımbaoğlu ve Sadık İncesu’nun rol aldığı film, “Berlin Film Festivali”nin yarışmalı bölümünde gösterildi. Mayıs Sıkıntısı ayrıca birçok dalda ödül kazandı.

2002 yapımlı dram filmi “Uzak” ödüle doymayan bir film oldu. Muzaffer Özdemir, Mehmet Emin Toprak, Nazan Kırılmış, Ebru Ceylan ve Zuhal Gencer’in rol aldığı film, yaşamı ile idealleri arasındaki uçurumun gün geçtikçe büyüdüğünü gören bir adamla, hayallerini gerçekleştirmek için İstanbul’a gelen bir gencin hikayesini anlatıyor. “Uzak” yarıştığı 56. Cannes Film Festivali’nde aylarca favori filmler arasında gösterildi. “Altın Palmiye”nin yanısıra festivalin ikinci önemli ödülü olan “Büyük Jüri Ödülü”nü (‘Grand Prix’) aldı. Filmde yalnız ve yabancılaşmış iki kuzeni oynayan Muzaffer Özdemir ve Mehmet Emin Toprak “En İyi Erkek Oyuncu Ödülü”nü paylaştılar. “Uzak”, “39. Antalya Altın Portakal Film Festivali”nde de, “en iyi film, en iyi yönetmen, en iyi senaryo ve en iyi yardımcı erkek oyuncu (Mehmet Emin Toprak) ödüllerini de aldı.

Nuri Bilge Ceylan 2006’da ilk kez kamera arkasından kamera önüne geçti ve “İklimler” filminde eşi Ebru Ceylan’la başrolü paylaştı. Dijital görüntü teknolojisiyle çekilen film, Ceylan’ın o tarihe kadar çektiği en büyük bütçeli eser oldu. Akademisyen İsa ile sanay yönetmeni Bahar’ın ilişkilerini, mutluluklarını, mutsuzluklarını, yalnızlıklarını, egolarını ve güvensizliklerini anlatan filmde karı-koca Ceylanların yanısıra Nazan Kesal, Mehmet Eryılmaz, Arif Aşçı, Can Özbatur, Ufuk Bayraktar, Fatma Ceylan, Mehmet Emin Ceylan, Semra Yılmaz gibi isimler rol aldı. “İklimler”de “2006 Cannes Film Festivali”nin yarışmalı bölümüne kabul edildi.

2008 Nuri Bilge Ceylan’ın zirveye çıktığı yıl oldu. Ceylan dünyanın tanıdığı bir yönetmen olarak büyük başarıya imza atarken Türk sinemasını da uçurdu. Türkiye – İtalya ortak yapımı “Üç Maymun” filmi 2008 Cannes Film Festivali’ne damgasını vururken Nuri Bilge Ceylan “En İyi Yönetmen Ödülü”nü aldı. Küçük zaafların büyük yalanları doğurmasıyla parçalanan bir ailenin, gerçeklerin üzerini örterek bir arada kalma çabasını anlatan filmde Yavuz Bingöl, Hatice Aslan, Ahmet Rıfat Şungar ve Ercan Kesal rol aldı. Üç Maymun, Cannes Film Festivali için görücüye çıkan 5 bin 500 film arasından sıyrılarak Ceylan’a “En İyi Yönetmen Ödülü” nü kazandırdı. Nuri Bilge Ceylan’ın ödülünü alırken “Bu ödülü birisine ithaf etmek istiyorum: Tutkuyla sevdiğim, yalnız ve güzel ülkem Türkiye’ye...” cümlesi tüm Türkiye’nin gönlünü fethetti.